Ile kosztuje państwowe przedszkole? Opłaty i zasady finansowania

W publicznym przedszkolu pierwsze 5 godzin dziennie jest bezpłatne, a za każdą dodatkową godzinę zapłacisz maksymalnie 1,44 zł. Do tego dochodzi wyżywienie, które w zależności od miasta wynosi zwykle od 10 do 25 zł dziennie. Szczegóły dotyczące stawek, ulg i zasad rozliczeń znajdziesz poniżej.

Jakie opłaty obowiązują w publicznym przedszkolu?

Publiczne przedszkola działają w oparciu o dwie ustawy: ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe oraz ustawę z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. To one wyznaczają ogólne ramy finansowania pobytu dziecka w placówce. Najważniejsza zasada jest taka, że za pierwsze 5 godzin dziennie rodzic nie płaci. Dopiero pobyt ponad ten wymiar wiąże się z opłatą, którą ustala rada gminy w formie uchwały.

Bezpłatne godziny i stawka za dodatkową opiekę

Od 1 września 2024 roku maksymalna stawka za każdą dodatkową godzinę wynosi 1,44 zł. Wynika to z waloryzacji – obwieszczenie Ministra Edukacji z 27 lutego 2024 r. wskazało wskaźnik 1,114, co oznacza podwyżkę o 14 groszy względem poprzedniego roku szkolnego. Warto jednak zaznaczyć, że to górna granica, a samorządy mogą przyjąć niższą kwotę.

Bezpłatne godziny nie wszędzie wypadają tak samo. W Krakowie i Poznaniu jest to przedział od 8:00 do 13:00, natomiast w Opolu od 7:00 do 12:00. Wszędzie zasada pozostaje identyczna – rodzice dzieci do 5. roku życia płacą za czas poza tym oknem. Sześciolatki realizujące roczne przygotowanie przedszkolne są zwolnione z tych opłat, a ponoszą jedynie koszty posiłków.

Opłatę za godziny liczy się jako iloczyn: stawka godzinowa 1,44 zł × faktyczna liczba godzin poza bezpłatnym limitem w danym miesiącu.

Wyżywienie – jak ustala się stawkę?

Koszty posiłków są oddzielną częścią wydatków i dotyczą wszystkich dzieci, także sześciolatków. Wysokość dziennej stawki żywieniowej zależy od miasta i obejmuje wyłącznie koszt surowców zużytych do przygotowania posiłków. W Krakowie od 1 stycznia 2025 roku jest to 13,00 zł za dzień, w tym I śniadanie 3,25 zł, II śniadanie 2,34 zł oraz obiad 7,41 zł. W Opolu pełne wyżywienie z czterema posiłkami kosztuje 10,00 zł, a w Poznaniu 15,00 zł za dzień.

W Opolu na pełne wyżywienie składają się: śniadanie 2,00 zł, drugie śniadanie 2,00 zł, zupa 2,00 zł i II danie 4,00 zł. Przy 20 dniach roboczych w miesiącu same posiłki mogą więc oznaczać wydatek od 200 do 500 zł. Warto to doliczyć do opłat za godziny, aby realnie ocenić budżet związany z edukacją przedszkolną.

Opłatę za wyżywienie wylicza się jako iloczyn: dzienna stawka żywieniowa × liczba dni obecności dziecka w danym miesiącu.

Ile kosztuje przedszkole publiczne w różnych miastach?

Choć w całym kraju obowiązuje ta sama maksymalna stawka za dodatkowe godziny, lokalne uchwały i ceny posiłków tworzą zauważalne różnice. Poniższe zestawienie pokazuje, jak wyglądają opłaty w trzech dużych miastach:

W Krakowie stawka godzinowa wzrosła z 1,14 zł na 1,44 zł na mocy Uchwały Nr CXIII/3053/23 Rady Miasta Krakowa, a szczegóły opłat za świadczenia określa Uchwała nr V/88/24 Rady Miasta Krakowa z 19 czerwca 2024 r. W Opolu obowiązuje Uchwała nr LXVI/1237/18 Rady Miasta Opola, a w Poznaniu Uchwała Nr III/46/IX/2024 Rady Miasta Poznania z 11 czerwca 2024 r. We Wrocławiu czas bezpłatny oraz stawkę ustala natomiast Uchwała Nr III/18/24 Rady Miejskiej Wrocławia z 6 czerwca 2024 r.

Terminy płatności też nie są jednolite. Kraków przyjmuje opłaty do 15. dnia następnego miesiąca, Opole do 10. dnia, a Poznań do 20. dnia. W Opolu rozliczenia prowadzone są przez system CARJO, natomiast w Poznaniu przez iPrzedszkole, gdzie każde dziecko ma indywidualne konto.

Czym różnią się koszty przedszkola prywatnego?

Placówki niepubliczne same ustalają cennik, dlatego nie obowiązuje je limit 1,44 zł za godzinę. Typowe czesne waha się od 500 do ponad 2000 zł miesięcznie, a do tego nierzadko dochodzi opłata wpisowa w przedziale 300–1000 zł. Posiłki bywają wliczone w czesne lub stanowią dodatkowe kilkaset złotych miesięcznie. Prestiżowe przedszkola międzynarodowe potrafią kosztować nawet kilka tysięcy złotych miesięcznie.

Lokalizacja również ma duże znaczenie. W Warszawie prywatne przedszkola kosztują zwykle od 1500 do 3000 zł miesięcznie, w Krakowie od 1200 do 2500 zł, a w mniejszych miastach od 800 do 1500 zł. Do tego w dużych ośrodkach częściej pojawiają się opłaty za materiały edukacyjne, zajęcia z języków obcych, sportowe czy artystyczne.

Wybór między placówką publiczną a prywatną nie sprowadza się jednak tylko do ceny. W publicznych przedszkolach liczba miejsc bywa ograniczona, co sprawia, że część rodziców decyduje się na opcję niepubliczną. Ta z kolei oferuje zwykle mniejsze grupy, szerszy program zajęć, a często zniżki na drugie i kolejne dzieci.

Jakie ulgi i zwolnienia przysługują rodzicom?

System opłat przewiduje wiele sytuacji, w których rodzic może płacić mniej albo wcale. Podstawowe zwolnienie dotyczy sześciolatków, które realizują obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne – w ich przypadku nie pobiera się opłat za godziny, a jedynie za wyżywienie. Różne formy obniżek funkcjonują też w samorządach.

Ulgi samorządowe w praktyce

W Krakowie rodzice objęci programem Krakowska Karta Rodzinna 3+ lub Kraków dla rodziny N płacą za dodatkową godzinę 0,72 zł. Gdy rodzina korzysta z obu programów jednocześnie, opłata wynosi 0,00 zł. Zniżki dla rodzeństwa pojawiają się w wielu miastach, ale warunki nie są jednolite.

W Opolu po złożeniu pisemnego wniosku możliwe jest obniżenie opłaty o 50%, na przykład gdy dziecko ma przyznany zasiłek pielęgnacyjny, gdy w rodzinie jest dwoje lub więcej dzieci, albo gdy dochód na osobę nie przekracza progu uprawniającego do zasiłku rodzinnego. Nie pobiera się też opłaty w przypadku rodzin z co najmniej trojgiem dzieci pozostających na utrzymaniu i we wspólnym gospodarstwie, przy czym uwzględnia się dzieci pobierające naukę do 24. roku życia.

Poznań również przewiduje ulgę 50% dla drugiego dziecka oraz dla dziecka z jednocześnie przyznanym zasiłkiem rodzinnym i pielęgnacyjnym. Bez opłat pozostają tam dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, trzecie dziecko w rodzinie oraz dzieci rodzica wychowującego czworo i więcej dzieci.

Wniosek o ulgę warto złożyć od razu, bo w wielu placówkach obniżka naliczana jest od momentu jego przyjęcia. Do dokumentów często trzeba dołączyć decyzję o zasiłku lub zaświadczenie wydane przez dyrektora przedszkola.

Wsparcie finansowe spoza przedszkola

Rodziny w trudniejszej sytuacji materialnej mogą skorzystać z dodatkowych źródeł finansowania pobytu dziecka w przedszkolu. Pomocne bywają:

• świadczenie Rodzina 800 plus, które można przeznaczyć między innymi na opłaty przedszkolne,
• dotacje z lokalnego ośrodka opieki społecznej,
• refundacja części kosztów oferowana przez niektórych pracodawców,
• gminne zniżki dla rodzin wielodzietnych lub o niskich dochodach.

W przypadku dzieci w wieku przedszkolnym nie można natomiast liczyć na dofinansowanie żłobkowe, które przysługuje tylko do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 3 lata, a wyjątkowo 4 lata. Również program Dobry start, czyli jednorazowe 300 zł na wyprawkę, nie obejmuje zerówek – skierowany jest wyłącznie do uczniów szkół.

Czego publiczne przedszkole nie może pobierać od rodziców?

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe za działalność przedszkola odpowiada organ prowadzący, czyli gmina. To on musi zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki, przeprowadzać remonty oraz wyposażyć placówkę w pomoce dydaktyczne. Rodzic nie powinien zatem finansować tych obszarów z własnej kieszeni.

Do zadań organu prowadzącego przedszkole należy:

• zapewnienie warunków działania placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków,
• wykonywanie remontów obiektów przedszkolnych i zadań inwestycyjnych,
• wyposażenie przedszkola w pomoce dydaktyczne i niezbędny sprzęt,
• realizacja programów nauczania, wychowawczo-profilaktycznych i innych zadań statutowych.

Placówka publiczna nie może pobierać od rodziców innych opłat niż za godziny ponad bezpłatny limit oraz za wyżywienie. Oznacza to, że niedopuszczalne są żądania zakupu kart pracy, kart obserwacji dziecka czy materiałów edukacyjnych. Jeśli takie praktyki się pojawiają, rodzic ma prawo ich odmówić.